İstanbul Boşanma Avukatı | Boşanma Davası ve Hukuki Süreçler

İçindekiler

Boşanma, eşlerin hayatında yalnızca evliliğin sona ermesi anlamına gelmez; çocukların velayeti, nafaka, tazminat, aile konutu ve yıllar içinde edinilen malların paylaşımı gibi uzun vadeli sonuçlar doğurur. Bu sonuçların büyük kısmı boşanma davası sırasında veya boşanmanın kesinleşmesinden sonraki kısa süreler içinde belirlenir. Bu nedenle davanın hangi yolla açılacağı, hangi taleplerin hangi aşamada ileri sürüleceği ve hangi delillerin toplanacağı baştan doğru planlanmalıdır.

Bu sayfada İstanbul’da boşanma sürecine ilişkin temel hukuki çerçeve; anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, boşanma sebepleri, kusur, nafaka, tazminat, velayet, mal paylaşımı, yabancı unsurlu boşanmalar ve boşanmadan sonraki süreç başlıklar halinde açıklanmaktadır. Her başlığın ayrıntısı, ilgili makalemizde ele alınmıştır.

1. İstanbul’da Boşanma Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Boşanma davalarına aile mahkemesi bakar. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalar asliye hukuk mahkemesinde aile mahkemesi sıfatıyla görülür. İstanbul’da birden fazla adliye bulunduğundan, davanın hangi adliyedeki aile mahkemesinde açılacağı yetki kuralına göre belirlenir.

Boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa en az altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m. 168). Buna göre davacı eş, kendi yerleşim yerinin bağlı olduğu adliyedeki aile mahkemesinde de dava açabilir. Örneğin Ataşehir, Kadıköy veya Ümraniye’de oturan bir eş, davayı yerleşim yerinin bağlı olduğu İstanbul Anadolu Adliyesi’ndeki aile mahkemesinde açabilir; diğer eşin İstanbul’un başka bir ilçesinde veya başka bir şehirde yaşaması buna engel değildir.

Boşanma davalarında arabuluculuk dava şartı değildir; eşlerin üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği konuları içerdiği için boşanmanın kendisi arabuluculuk yoluyla çözülemez. Dava dilekçesinin hazırlanması, harç ve yargılama giderleri ile davanın açılış aşamaları Boşanma Davası Nasıl Açılır? yazımızda anlatılmıştır.

2. Anlaşmalı Boşanma

Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi halinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu halde boşanma kararı verilebilmesi için hakimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır (TMK m. 166/3). Hakim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu düzenlemede değişiklik yapabilir; değişikliklerin taraflarca kabulü halinde boşanmaya karar verilir.

Anlaşmalı boşanmada en çok sorun çıkan konu protokoldür. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 28.04.2026 tarihli, 2025/6039 E., 2026/4692 K. sayılı kararında, kanundaki “boşanmanın mali sonuçları” kavramının maddi ve manevi tazminat, yoksulluk ve iştirak nafakasını kapsadığını, mal rejiminin tasfiyesini kapsamadığını belirtmiştir. Kararda, eşler mal rejiminin tasfiyesi konusunda da anlaşmak istiyorlarsa bunun protokolde hiçbir duraksamaya yer vermeyecek açıklıkta yazılması gerektiği vurgulanmış; protokolde açık bir düzenleme bulunmadığından mal rejiminden kaynaklanan alacak taleplerinden feragat edildiği kabul edilmemiştir.

Bu nedenle özellikle taşınmaz, şirket payı, araç, banka hesabı veya yatırım hesabı bulunan evliliklerde protokol, yalnızca boşanmayı değil, mal paylaşımını da kapsayacak şekilde ve açık ifadelerle hazırlanmalıdır. Protokolün içeriği ve anlaşmalı boşanmanın şartları Anlaşmalı Boşanma Davası yazımızda ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

Anlaşmalı boşanma yalnızca davanın başında yapılan ortak başvuruyla sınırlı değildir. Çekişmeli olarak açılmış bir davada davalı eşin davayı kabul etmesi ve eşlerin boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu konusunda anlaşması halinde de TMK m. 166/3 uygulanabilir; bu durumda dava, tarafların bizzat dinlenmesi ve protokolün hakim tarafından uygun bulunmasıyla sonuçlanır. Buna karşılık evlilik bir yıl sürmemişse anlaşmalı boşanma hükümleri uygulanmaz; eşler boşanma konusunda anlaşmış olsalar bile davanın genel hükümlere göre görülmesi ve boşanma sebebinin ispatlanması gerekir.

3. Çekişmeli Boşanma ve Boşanma Sebepleri

Eşler boşanma konusunda veya boşanmanın sonuçları konusunda anlaşamıyorsa çekişmeli boşanma davası açılır. Bu davada boşanma sebebinin ve tarafların kusurunun delillerle ispatlanması gerekir. Türk Medeni Kanunu boşanma sebeplerini özel ve genel sebepler olarak düzenlemiştir:

  • Zina (TMK m. 161): Davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her halde zinadan başlayarak beş yıl geçmekle dava hakkı düşer. Affeden eşin dava hakkı yoktur.
  • Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK m. 162): Bu sebepte de altı aylık ve beş yıllık süreler uygulanır; affeden eşin dava hakkı yoktur.
  • Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (TMK m. 163): Eşin küçük düşürücü bir suç işlemesi veya haysiyetsiz bir hayat sürmesi ve bu sebeple diğer eş için birlikte yaşamanın çekilmez hale gelmesi.
  • Terk (TMK m. 164): Eşin ortak konutu haklı bir sebep olmaksızın terk etmesi ve ayrılığın en az altı ay sürmesi. Ayrılığın dördüncü ayı dolmadıkça ihtar istenemez; ihtardan sonra iki ay geçmedikçe dava açılamaz.
  • Akıl hastalığı (TMK m. 165): Eşin akıl hastası olması ve bu yüzden ortak hayatın diğer eş için çekilmez hale gelmesi; hastalığın geçmesine olanak bulunmadığının resmi sağlık kurulu raporuyla tespit edilmesi.
  • Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK m. 166/1): Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olursa eşlerden her biri boşanma davası açabilir. Uygulamada davaların büyük kısmı bu sebebe dayanır.

Boşanma sebeplerinden herhangi biriyle açılmış davanın reddine karar verilmiş ve bu kararın kesinleştiği tarihten başlayarak bir yıl geçmesine rağmen ortak hayat yeniden kurulamamışsa, eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir (TMK m. 166/4). Bu süre, 14.11.2024 tarihli ve 7532 sayılı Kanunla üç yıldan bir yıla indirilmiştir.

Çekişmeli boşanmanın aşamaları, karşı dava ve dilekçelerde dikkat edilecek hususlar Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır? yazımızda; özel boşanma sebepleri ise Zina Sebebiyle Boşanma ve Psikolojik Şiddet, Hakaret ve Tehdit Sebebiyle Boşanma yazılarımızda ele alınmıştır.

4. Kusur ve Sonuçları

Çekişmeli boşanmada mahkeme, evlilik birliğini sarsan olaylarda eşlerden hangisinin ne ölçüde kusurlu olduğunu belirler. Kusur belirlemesi hem boşanma kararını hem de boşanmanın mali sonuçlarını etkiler:

  • Boşanma kararı: Davacının kusuru daha ağır ise davalının açılan davaya itiraz hakkı vardır. Ancak bu itiraz hakkın kötüye kullanılması niteliğinde ise ve evlilik birliğinin devamında davalı ve çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir (TMK m. 166/2).
  • Maddi tazminat: Kusursuz veya daha az kusurlu taraf isteyebilir (TMK m. 174/1). Eşit kusurlu taraflar birbirinden maddi tazminat isteyemez.
  • Yoksulluk nafakası: Kusuru daha ağır olmamak koşuluyla istenebilir (TMK m. 175). Eşit kusurlu eş, diğer şartlar varsa yoksulluk nafakası isteyebilir.

Kusur olarak ileri sürülen bir olaydan sonra evlilik birliği devam etmişse, bu olay affedilmiş veya en azından hoşgörüyle karşılanmış kabul edilebilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 14.04.2026 tarihli, 2025/7615 E., 2026/4127 K. sayılı kararında, fiziksel şiddet eyleminden sonra evliliğin bir müddet devam ettiğini, bu nedenle eylemin affedildiğini en azından hoşgörü ile karşılandığını belirterek bu olayın eşe kusur olarak yüklenmesini doğru görmemiş ve tarafların eşit kusurlu kabul edilmesini bozma sebebi saymıştır. Kusur belirlemesi Boşanmada Kusur Türleri yazımızda ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

5. Boşanma Davasında Deliller

Çekişmeli boşanmada boşanmaya sebep olan olaylar her türlü delille ispatlanabilir. Uygulamada en sık kullanılan deliller tanık beyanlarıdır; bunun yanında yazışmalar, sosyal medya kayıtları, sağlık raporları, kolluk ve savcılık kayıtları ile banka kayıtları da kullanılabilir. Ancak hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller mahkemece göz önüne alınamaz (HMK m. 189/2). Boşanma davalarında tarafların ikrarı hakimi bağlamaz (TMK m. 184); bu kural anlaşmalı boşanmada uygulanmaz (TMK m. 166/3).

Boşanma sebebini oluşturan olayların ve delillerin dava ve cevap dilekçelerinde gösterilmesi gerekir. Taraflar cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleriyle iddia ve savunmalarını serbestçe genişletebilir veya değiştirebilir; dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ise ıslah ve karşı tarafın açık muvafakati dışında iddia ve savunma genişletilemez veya değiştirilemez (HMK m. 141). Delil türleri ve delillerin elde edilmesi Boşanma Davasında Deliller yazımızda ele alınmıştır.

6. Dava Sırasında Alınan Geçici Önlemler

Boşanma veya ayrılık davası açılınca hakim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri resen alır (TMK m. 169). Tedbir nafakası, çocuğun dava süresince kimin yanında kalacağı ve diğer ebeveynle kişisel ilişki bu önlemler arasındadır.

Şiddet veya şiddet tehlikesi bulunan hallerde, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun uyarınca koruyucu ve önleyici tedbirler istenebilir. Bu tedbirler arasında şiddet uygulayan eşin ortak konuttan uzaklaştırılması ve korunan kişiye, konutuna veya işyerine yaklaşmaması gibi önlemler bulunur. Bu tedbirler boşanma davasından bağımsız olarak, dava açılmadan önce de istenebilir. Boşanma sürecinde malların elden çıkarılması riskine karşı ihtiyati tedbir ve aile konutu şerhi gibi önlemler de değerlendirilmelidir. Bu konular Boşanmada Mal Kaçırma, İhtiyati Tedbir ve Aile Konutu Şerhi yazımızda açıklanmıştır.

7. Boşanmadan Önce Ayrı Yaşama ve Ayrılık Kararı

Her evlilik uyuşmazlığı doğrudan boşanma davasıyla sonuçlanmak zorunda değildir. Kanun, boşanma davası açmadan ayrı yaşamaya ve boşanma yerine ayrılık kararı verilmesine de imkan tanır.

Ayrı yaşama hakkı: Eşlerden biri, ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddi biçimde tehlikeye düştüğü sürece ayrı yaşama hakkına sahiptir (TMK m. 197/1). Ayrı yaşamada haklı sebep bulunması halinde hakim, eşlerden birinin istemi üzerine, birinin diğerine yapacağı parasal katkıya ilişkin önlemleri alır (TMK m. 197/2); konut ve ev eşyasından yararlanma ile çocuklarla ilgili konularda da gerekli düzenlemeleri yapar. Bu yol, özellikle şiddet, ağır geçimsizlik veya ailenin geçiminin sağlanmaması gibi hallerde, boşanma kararı verilmeden önce eşin ve çocukların korunmasını sağlar.

Ayrılık kararı: Boşanma sebebi ispatlanmış olursa hakim boşanmaya veya ayrılığa karar verir. Dava yalnız ayrılığa ilişkinse boşanmaya karar verilemez; dava boşanmaya ilişkinse, ancak ortak hayatın yeniden kurulması olasılığı bulunduğu takdirde ayrılığa karar verilebilir (TMK m. 170). Ayrılığa bir yıldan üç yıla kadar bir süre için karar verilebilir ve bu süre ayrılık kararının kesinleşmesiyle işlemeye başlar (TMK m. 171). Süre bitince ayrılık durumu kendiliğinden sona erer; ortak hayat yeniden kurulamamışsa eşlerden her biri boşanma davası açabilir (TMK m. 172).

Ayrılık kararı evlilik bağını sona erdirmez; eşler hukuken evli kalmaya devam eder. Bu nedenle ayrılık, eşlerin evliliği sona erdirme konusunda henüz kesin karar vermediği durumlarda gündeme gelen bir ara çözümdür.

8. Nafaka

Boşanma sürecinde ve sonrasında üç tür nafaka gündeme gelir:

  • Tedbir nafakası: Dava süresince eşin ve çocukların geçimi için hakim tarafından geçici önlem olarak belirlenir (TMK m. 169).
  • İştirak nafakası: Velayeti kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmakla yükümlüdür (TMK m. 182).
  • Yoksulluk nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir (TMK m. 175).

Nafaka, boşanmadan sonra da değişebilir. Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi hallerinde irat biçimindeki nafakanın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir. Alacaklı tarafın yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü halinde nafaka yükümlülüğü kendiliğinden kalkar; alacaklının evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun sona ermesi ya da haysiyetsiz hayat sürmesi halinde ise mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m. 176).

İştirak nafakası kural olarak çocuğun ergin olmasıyla sona erer. Ancak çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa ana ve baba, durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak kaydıyla, eğitimi sona erinceye kadar ona bakmakla yükümlüdür (TMK m. 328/2). Bu durumda nafaka talebi artık ergin çocuk tarafından kendi adına ileri sürülür.

Nafaka kararına rağmen ödeme yapılmaması halinde, nafaka alacağı icra takibiyle tahsil edilebilir. Ayrıca nafaka kararının gereklerini yerine getirmeyen borçlu hakkında, alacaklının şikayeti üzerine İcra ve İflas Kanunu’nun 344. maddesi uyarınca tazyik hapsine karar verilebilir.

Nafaka türleri Boşanma Davasında Nafaka Türleri, nafakanın artırılması ve kaldırılması Nafaka Artırımı ve Nafakanın Kaldırılması, karşı tarafın gelirinin tespiti ise Nafaka Davasında Eşin Geliri Nasıl Tespit Edilir? yazılarımızda ele alınmıştır.

9. Maddi ve Manevi Tazminat

Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebilir. Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf da kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat olarak uygun miktarda para ödenmesini isteyebilir (TMK m. 174).

Yukarıda anılan Yargıtay 2. Hukuk Dairesi kararında (2025/7615 E., 2026/4127 K.), tazminat isteyen kadının ağır ya da eşit kusurlu olmadığı, erkeğin kusurlu eylemlerinin kadının kişilik haklarına saldırı oluşturduğu ve kadının boşanma sonucu diğerinin maddi desteğini yitirdiği gerekçesiyle, kadın yararına uygun miktarda maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m. 178). Bu nedenle boşanma davasında ileri sürülmeyen tazminat ve nafaka talepleri için bu süre kaçırılmamalıdır. Tazminat konusu Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat yazımızda açıklanmıştır.

10. Velayet ve Çocukla Kişisel İlişki

Mahkeme boşanmaya karar verirken, olanak bulundukça ana ve babayı dinledikten sonra ana ve babanın haklarını ve çocuk ile olan kişisel ilişkilerini düzenler (TMK m. 182). Velayet, boşanmada çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir (TMK m. 336). Belirleyici ölçüt, ana veya babanın talebi değil, çocuğun üstün yararıdır. Aile mahkemeleri bu konuda psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacılardan yararlanır (4787 sayılı Kanun m. 5).

İdrak çağındaki çocuğun görüşü alınır; ancak bu görüş tek başına bağlayıcı değildir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 15.09.2026 tarihli, 2026/1765 E., 2026/8134 K. sayılı kararında, Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 12. maddesinin çocuğa görüşünü ifade etme hakkı tanıdığını, ancak bütün kararları tek başına alma hakkı vermediğini; çocuğun üstün yararı gerektirdiğinde görüşünün aksine karar verilebileceğini belirtmiştir.

Türk Medeni Kanunu’nda boşanmadan sonra ortak velayete ilişkin açık bir düzenleme bulunmamakla birlikte, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 20.02.2017 tarihli, 2016/15771 E., 2017/1737 K. sayılı kararında ortak velayet düzenlemesinin Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmadığını kabul etmiştir. Velayet kararı, yeni olguların zorunlu kılması halinde sonradan değiştirilebilir (TMK m. 183). Velayet kendisine bırakılan ebeveyn kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerini yerine getirmezse, çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayet değiştirilebilir (TMK m. 324/3).

Velayeti almayan ebeveyn, çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir (TMK m. 323). Ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten ve çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür (TMK m. 324/1). Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklarını yükümlülüklerine aykırı olarak kullanırlar ya da çocuk ile ciddi olarak ilgilenmezlerse, kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir veya kendilerinden alınabilir (TMK m. 324/2). Uygulamada kişisel ilişki; hafta sonları, bayramlar, okul tatilleri ve çocuğun yaşına göre yatılı veya yatısız olarak ayrıntılı biçimde düzenlenir.

Velayet konusu Velayet Davası, velayet davalarında alınan raporlar Boşanmada Velayete İlişkin Raporlar, çocuğun yurt dışına götürülmesi ise Çocuk Kaçırma ve Lahey Sözleşmesi yazılarımızda ele alınmıştır.

11. Mal Paylaşımı

Eşler başka bir mal rejimi seçmemişse aralarında yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır (TMK m. 202). Bu rejimde her eşin malvarlığı edinilmiş mallar ve kişisel mallar olarak ikiye ayrılır (TMK m. 218):

  • Edinilmiş mallar: Eşin mal rejimi süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir; özellikle çalışmasının karşılığı olan edinimler bu kapsamdadır (TMK m. 219).
  • Kişisel mallar: Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya, mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait olan veya sonradan miras ya da karşılıksız kazanma yoluyla edinilen malvarlığı değerleri, manevi tazminat alacakları ve kişisel mallar yerine geçen değerlerdir (TMK m. 220).

Bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal sayılır (TMK m. 222/3). Boşanma halinde mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer (TMK m. 225/2). Edinilmiş mallar, mal rejiminin sona erdiği tarihteki durumlarına göre, tasfiye tarihindeki sürüm değerleriyle hesaba katılır (TMK m. 235/1). Her eş, diğer eşin edinilmiş mallarından borçlar düşüldükten sonra kalan artık değerin yarısı üzerinde katılma alacağına sahiptir (TMK m. 231 ve 236).

Mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan karşılıksız kazandırmalar ile katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler, tasfiyede edinilmiş mallara değer olarak eklenir (TMK m. 229).

Değer artış payı: Eşlerden biri diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında o malda ortaya çıkan değer artışı için katkısı oranında alacak hakkına sahiptir; değer kaybı halinde katkının başlangıçtaki değeri esas alınır (TMK m. 227). Örneğin bir eşin kişisel malı olan taşınmazın alımına diğer eşin para vermesi bu kapsamda değerlendirilir.

2002 öncesi edinilen mallar: Türk Medeni Kanunu 1 Ocak 2002’de yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten önce edinilen mallar bakımından eski Kanundaki mal ayrılığı rejimi uygulanır; bu dönem için katkı payı alacağı gündeme gelir (4722 sayılı Kanun m. 10). Uzun süreli evliliklerde tasfiye, bu nedenle iki dönem ayrı ayrı hesaplanarak yapılır.

Aile konutu: Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz (TMK m. 194/1). Aile konutu olarak özgülenen taşınmazın maliki olmayan eş, tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini isteyebilir (TMK m. 194/3). Bu şerh, boşanma sürecinde konutun eşin rızası olmadan satılmasına karşı önemli bir güvencedir.

Mal paylaşımı boşanma davasından ayrı olarak, aile mahkemesinde görülür. Taşınmaz, şirket payı ve işletme gibi değerlerin bulunduğu dosyalar, değer tespiti ve ispat bakımından ayrı bir özen gerektirir. Bu konular Boşanmada Mal Paylaşımı, Boşanmada Gayrimenkul Paylaşımı ve Kredili Konut, Boşanmada Şirket Hisseleri ve İşletme Değeri, Evlilik Sözleşmesi ve Mal Ayrılığı ve NFT ve Dijital Varlıkların Paylaşımı yazılarımızda ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

12. Ziynet Eşyaları

Düğünde takılan altın ve takıların boşanmada kime ait olacağı, uygulamada en sık uyuşmazlık çıkan konulardan biridir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 14.05.2025 tarihli, 2024/9098 E., 2025/5031 K. sayılı kararında, düğünde takılan ziynetlerin kadına bağışlanmış sayılacağını ve kadının kişisel malı niteliğini kazanacağını; ziynetlerin geri istenmemek üzere verildiği iddia ve ispat edilmedikçe bunları alanın iade etmekle yükümlü olduğunu belirtmiştir.

Aynı kararda, ziynetlerin ev alınırken bozdurulduğu ve kadına iade edilmediği sabit olan dosyada, ziynetlerin geri verilmemek koşuluyla verildiğine ilişkin savunmanın, diğer delillerle desteklenmeyen soyut tanık beyanıyla ispatlanmış sayılamayacağı belirtilerek kadının ziynet alacağı davasının reddi bozulmuştur. Bu nedenle ziynetlerin varlığı, kime takıldığı, nerede saklandığı ve nasıl harcandığı; düğün görüntüleri, fotoğraflar, tanıklar ve banka veya kuyumcu kayıtlarıyla ispatlanmalıdır.

13. Yabancı Unsurlu Boşanmalar

Eşlerden birinin yabancı olması, eşlerin yurt dışında yaşaması veya malların yurt dışında bulunması halinde boşanma davasında uygulanacak hukuk ayrıca belirlenir. Boşanma ve ayrılık sebepleri ve hükümleri, eşlerin müşterek milli hukukuna tabidir. Eşlerin farklı vatandaşlıkta olmaları halinde müşterek mutad meskenlerinin hukuku, bunun da bulunmaması halinde Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m. 14/1).

Yurt dışında verilen boşanma kararının Türkiye’de hüküm doğurması için tanıma veya tenfiz kararı alınması gerekir. Bu konular Yabancı Eşle Boşanma ve Yurt Dışındaki Malların Paylaşımı ve Yurt Dışında Alınan Boşanma Kararının Tanınması ve Tenfizi yazılarımızda açıklanmıştır.

14. Boşanma Davasının Aşamaları ve Süresi

Çekişmeli boşanma davası yazılı yargılama usulüne göre görülür. İlk derece yargılaması; dilekçelerin karşılıklı verilmesi, ön inceleme, tahkikat, sözlü yargılama ve hüküm aşamalarından oluşur. Her aşamanın kendine özgü süreleri ve sonuçları bulunduğundan, davanın başında yapılan hatalar sonraki aşamalarda çoğu zaman giderilemez.

Dava dilekçesi: Dava dilekçesinde tarafların kimlik ve adres bilgileri, talep sonucu, boşanma sebebini oluşturan vakıaların sıra numarası altında açık özetleri ve her vakıanın hangi delillerle ispat edileceği gösterilir (HMK m. 119). Boşanma talebinin yanında tedbir nafakası, yoksulluk ve iştirak nafakası, velayet, kişisel ilişki ile maddi ve manevi tazminat talepleri de dava dilekçesinde açıkça yer almalıdır. Olayların tarih, yer ve tanık bilgileriyle somut biçimde yazılması, ispat bakımından belirleyicidir.

Cevap ve karşılıklı dilekçeler: Davalı, dava dilekçesinin kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevap dilekçesi verir. Cevap dilekçesinin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor veya imkansız olduğu hallerde, yine bu süre içinde başvuran davalıya bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir (HMK m. 127). Süresinde cevap vermeyen davalı, dava dilekçesinde ileri sürülen bütün vakıaları inkar etmiş sayılır (HMK m. 128). Davacı cevaba cevap, davalı da ikinci cevap dilekçesini ikişer haftalık süreler içinde verebilir (HMK m. 136). Davalı kendi boşanma ve tazminat taleplerini ileri sürmek isterse, bunları karşı dava olarak açmalıdır.

Ön inceleme: Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılır (HMK m. 137). Mahkeme öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında karar verir (HMK m. 138); yetki itirazı bu aşamada karara bağlanır. Ön inceleme duruşmasına davet için gönderilen davetiyede, dilekçelerde gösterilen ancak henüz sunulmayan belgelerin tebliğden itibaren iki haftalık kesin süre içinde sunulması gerektiği ihtar edilir (HMK m. 139/1-ç). Ön inceleme duruşmasında hakim, tarafların anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları tek tek tespit eder (HMK m. 140/1).

Tahkikat ve hüküm: Tahkikat aşamasında tanıklar dinlenir, kurum kayıtları getirtilir, çocuk varsa sosyal inceleme raporu alınır ve gerekirse ekonomik ve sosyal durum araştırması yapılır. Tahkikat tamamlandıktan sonra taraflara sözlü yargılama için söz verilir ve mahkeme hükmünü açıklar.

Süre: Boşanma davasının süresi kanunda belirlenmiş değildir. Anlaşmalı boşanmada şartlar tamamsa dava çoğunlukla tek duruşmada sonuçlanır. Çekişmeli boşanmada ise süre; tebligatların yapılması, tanık sayısı, kurum kayıtlarının ve raporların gelme süresi, mahkemenin iş yükü ve kanun yolu aşamalarına göre değişir. Süreyi etkileyen etkenler Boşanma Süreci Ne Kadar Sürer? yazımızda anlatılmıştır.

15. Kararın Kesinleşmesi ve Boşanmadan Sonra

İlk derece mahkemesinin kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna, bölge adliye mahkemesinin kararına karşı da tebliğden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir. Bu süreler içinde kanun yoluna başvurulmazsa veya taraflar kanun yolundan feragat ederse karar kesinleşir ve nüfus kayıtlarına işlenir.

Boşanmadan sonra kadın, evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Ancak boşanan kadın, kocasının soyadını taşımakta menfaati olduğunu ispat eder ve kocasının soyadını kullanmasının kocasına bir zarar vermeyeceği anlaşılırsa, hakim tarafından kocasının soyadını kullanmasına izin verilir (TMK m. 173). Kadının yeniden evlenebilmesi için kanundaki bekleme süresi ve bu sürenin kaldırılması İddet Müddetinin Kaldırılması yazımızda ele alınmıştır.

16. Boşanma ve Miras İlişkisi

Boşanan eşler birbirinin yasal mirasçısı olamaz ve boşanma kararından önce yapılmış ölüme bağlı tasarruflarla kendilerine sağlanan hakları, tasarrufta aksi belirtilmedikçe kaybederler (TMK m. 181/1). Ancak boşanma kararı kesinleşmeden eşlerden biri ölürse evlilik boşanmayla değil ölümle sona ermiş olur ve sağ kalan eş kural olarak mirasçı olur.

Bu kuralın önemli bir istisnası vardır: Boşanma davası devam ederken ölen eşin mirasçılarından birinin davaya devam etmesi ve diğer eşin kusurunun ispatlanması halinde de birinci fıkra hükmü uygulanır (TMK m. 181/2). Bu durumda sağ kalan eş mirasçılık hakkını kaybeder. Mirasçılık sıfatı sona erse bile, ölümle sona eren mal rejiminin tasfiyesinden doğan haklar ayrıca değerlendirilir. Miras uyuşmazlıkları İstanbul Miras Avukatı sayfamızda ele alınmıştır.

17. Boşanma Sürecinde Dikkat Edilecek Hususlar

  • Talepleri baştan belirlemek: Velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımına ilişkin talepler ile bunların dayanağı olan olaylar dava ve cevap dilekçelerinde eksiksiz gösterilmelidir.
  • Delilleri hukuka uygun toplamak: Hukuka aykırı elde edilen deliller dikkate alınmaz; delillerin nasıl elde edildiği önemlidir.
  • Malvarlığını korumak: Mal kaçırma riski varsa ihtiyati tedbir ve aile konutu şerhi gibi önlemler dava açılırken değerlendirilmelidir.
  • Protokolü açık yazmak: Anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı da kararlaştırılmışsa, protokolde açık ve tereddütsüz ifadeler kullanılmalıdır.
  • Süreleri kaçırmamak: Özel boşanma sebeplerindeki hak düşürücü süreler ve boşanmadan sonraki bir yıllık zamanaşımı süresi gözetilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

İstanbul’da boşanma davası nerede açılır?

Eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa en az altı aydan beri birlikte oturdukları yerdeki aile mahkemesinde açılır (TMK m. 168). Davacı eş, kendi yerleşim yerinin bağlı olduğu adliyede dava açabilir.

Anlaşmalı boşanma için evliliğin ne kadar sürmüş olması gerekir?

Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir (TMK m. 166/3). Bir yıl dolmadan ancak çekişmeli boşanma davası açılabilir.

Mal paylaşımı anlaşmalı boşanma protokolüne yazılmalı mıdır?

Kanundaki “mali sonuçlar” mal rejiminin tasfiyesini kapsamaz. Eşler mal paylaşımı konusunda anlaşmışsa bunun protokolde açık ve tereddütsüz biçimde yazılması gerekir (Yargıtay 2. HD, 2025/6039 E., 2026/4692 K.).

Boşanmada mal paylaşımı nasıl yapılır?

Yasal mal rejiminde her eş, diğer eşin edinilmiş mallarından borçlar düşüldükten sonra kalan artık değerin yarısı üzerinde katılma alacağına sahiptir. Kişisel mallar paylaşıma girmez (TMK m. 219, 220, 231 ve 236).

Eşit kusurlu eşler tazminat veya nafaka alabilir mi?

Eşit kusurlu taraflar birbirinden maddi tazminat isteyemez (TMK m. 174/1). Yoksulluk nafakası ise kusuru daha ağır olmamak koşuluyla istenebildiğinden, diğer şartlar varsa eşit kusurlu eş nafaka isteyebilir (TMK m. 175).

Çocuk kiminle kalmak istediğini söylerse mahkeme buna uymak zorunda mıdır?

Hayır. İdrak çağındaki çocuğun görüşü alınır; ancak çocuğun üstün yararı gerektirdiğinde görüşünün aksine karar verilebilir (Yargıtay 2. HD, 2026/1765 E., 2026/8134 K.).

Boşanma davası reddedilirse tekrar dava açılabilir mi?

Ret kararının kesinleştiği tarihten başlayarak bir yıl geçmesine rağmen ortak hayat yeniden kurulamamışsa, eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir (TMK m. 166/4).

Boşanmadan sonra tazminat ve nafaka davası açılabilir mi?

Açılabilir; ancak evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır (TMK m. 178).

Boşanma davası açmadan ayrı yaşanabilir mi?

Evet. Ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddi biçimde tehlikeye düşen eş ayrı yaşama hakkına sahiptir; haklı sebep varsa hakim diğer eşin parasal katkısını belirler (TMK m. 197).

Düğünde takılan altınlar boşanmada kime kalır?

Düğünde takılan ziynetler kadına bağışlanmış sayılır ve kadının kişisel malı olur; geri istenmemek üzere verildiği ispat edilmedikçe bunları alan iade etmekle yükümlüdür (Yargıtay 2. HD, 2024/9098 E., 2025/5031 K.).

Boşanma davası sürerken eş ölürse ne olur?

Evlilik ölümle sona erer ve sağ kalan eş kural olarak mirasçı olur. Ancak ölen eşin mirasçılarından biri davaya devam eder ve sağ kalan eşin kusurunu ispatlarsa, sağ kalan eş mirasçılık hakkını kaybeder (TMK m. 181/2).

İletişim

Avukat Arabulucu İnanç EKER Hukuk Bürosu
Adres: Barbaros Mahallesi Mor Menekşe Sokak Deluxia Suites Sitesi No: 3A Kat:12 Daire:155 Ataşehir / İSTANBUL

Boşanma davası randevu talebi

Hukuki sorununuzla ilgili ön görüşme için randevu talebinizi WhatsApp üzerinden iletebilirsiniz.

Randevu Talebi Oluştur

WhatsApp üzerinden hukuki görüş verilmemektedir; mesajınız randevu talebi olarak değerlendirilir. Ön görüşme ve hukuki danışmanlık, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ücrete tabidir.
KVKK Aydınlatma Metni

Bu sayfadaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Boşanma davasında dayanılacak sebep, deliller ve talepler her somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

İlgili sayfalar: Aile Hukuku · Ataşehir Boşanma Avukatı · Anlaşmalı Boşanma · Çekişmeli Boşanma · Velayet Davası · Boşanmada Mal Paylaşımı · İstanbul Miras Avukatı

Merhaba. WhatsApp Yardım Hattımıza Hoşgeldiniz. Nasıl yardımcı olabiliriz?
Merhaba. Telefon Yardım Hattımıza Hoşgeldiniz. Nasıl yardımcı olabiliriz?
Merhaba. Bize haritadan kolayca ulaşabilirsiniz.