Ataşehir İş Kazası Tazminat Avukatı
İş kazaları, yalnızca çalışma düzenini kesintiye uğratan bir olay olarak değil; kişinin bedensel bütünlüğü, gelir elde etme kapasitesi ve ekonomik geleceği üzerinde doğrudan etkiler doğuran, hukuki sonuçları ağır bir zarar türü olarak değerlendirilmelidir. Uygulamada iş kazası kaynaklı uyuşmazlıklar, bir yandan Sosyal Güvenlik Kurumu süreci ile bağlantılı ilerlerken diğer yandan işverenin sorumluluğu, kusur dağılımı ve tazminat hesaplaması bakımından teknik bir yargılama alanı oluşturur.
Bu sayfa, Ataşehir’de iş kazası nedeniyle gündeme gelebilecek maddi ve manevi tazminat taleplerini; iş kazasının tespiti, kusur ve maluliyet raporları, SGK süreçleri ile zamanaşımı yönlerinden genel bilgilendirme kapsamında, reklam amacı taşımaksızın açıklamak üzere hazırlanmıştır.
Genel tazminat rejimi ve maddi–manevi tazminata ilişkin çerçeve için ayrıca:
1) İş kazası kavramı ve hukuki nitelik
İş kazası kavramı, sosyal güvenlik hukuku bakımından belirli şartlara bağlı bir tanım çerçevesinde ele alınır. Olayın iş kazası sayılması, yalnızca tazminat talepleri bakımından değil; SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri veya hak sahiplerine bağlanabilecek gelirler gibi sosyal güvenlik hakları bakımından da belirleyici sonuçlar doğurur.
İş kazasının gerçekleştiği yer, zaman ve iş ile illiyet bağı; uygulamada en sık tartışılan değerlendirme alanlarıdır. Özellikle işyeri dışında meydana gelen olaylarda, olayın işin yürütümü ile bağlantısının somut verilerle ortaya konulması önem taşır.
2) İş kazasının tespiti: bildirim, kayıtlar ve uyuşmazlıklar
İş kazalarında ilk aşama çoğu zaman “kayıtların doğru kurulması”dır. Olayın kolluk birimlerine bildirilmesi, işyeri iç tutanaklarının düzenlenmesi ve sağlık kayıtlarının eksiksiz şekilde temin edilmesi, ileride yürütülecek tazminat ve SGK süreçleri bakımından doğrudan etkili olur.
Bazı dosyalarda SGK nezdinde iş kazası bildirimi yapılmış olsa dahi, olayın iş kazası sayılıp sayılmadığı veya olayın gerçekleşme biçimi hususunda uyuşmazlık doğabilir. Bu halde iş kazasının tespiti, yalnızca şekli bir mesele olmayıp; tazminat hesabına, kusur incelemesine ve sosyal güvenlik haklarına etki eden bir hukuki sonuç doğurur.
3) Sorumluluk ve kusur değerlendirmesi: işverenin yükümlülüğü
İş kazası kaynaklı tazminat uyuşmazlıklarında temel eksen, işverenin iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alma yükümlülüğü, denetim–gözetim borcu ve organizasyon kusuru kapsamında değerlendirilir. Somut olayda işverenin yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği; olayın meydana geliş biçimi, çalışanların eğitimi, ekipman uygunluğu, risk analizi ve denetim sistemi gibi unsurlarla birlikte ele alınır.
Bu noktada kusur tespiti, tazminatın kapsamını doğrudan etkileyen bir unsurdur. Uygulamada kusur değerlendirmesi, teknik bilirkişi raporlarıyla ve dosyadaki olay verileriyle netleşir. Kusur raporunun denetime elverişli olması, somut verilerle desteklenmesi ve çelişki içermemesi önem taşır.
4) İş kazasında maddi tazminat kalemleri
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat taleplerinde maddi zarar, yalnızca hastane giderleri veya kısa süreli gelir kaybı ile sınırlı olmayabilir. Somut olayın niteliğine göre birden fazla zarar kalemi birlikte gündeme gelebilir.
4.1 Tedavi giderleri ve bakım ihtiyacı
Tedavi giderleri, sağlık kurum kayıtları, fatura ve ödeme belgeleriyle ortaya konulur. Bazı durumlarda sürekli bakım ihtiyacı, yardımcı personel giderleri veya rehabilitasyon süreci gibi kalemler de değerlendirme alanına girebilir.
4.2 Geçici işgöremezlik ve kazanç kaybı
İş kazası sonrası iyileşme sürecinde çalışılamayan dönem bakımından, geçici işgöremezlik nedeniyle gelir kaybı gündeme gelebilir. Bu zarar kalemi, çalışanın fiili kazancı, mesleki durumu ve kayıtlı gelir verileriyle birlikte değerlendirilir.
4.3 Sürekli işgöremezlik (maluliyet) ve çalışma gücü kaybı
Kazanın kalıcı bir bedensel etkisi oluşmuşsa, sürekli işgöremezlik tazminatı bakımından maluliyet oranı temel parametrelerden biridir. Bu aşamada maluliyet raporunun hangi tarihte alındığı, hangi bulgulara dayandığı ve raporun denetime elverişliliği önem taşır. Tazminat hesabı; çalışanın yaşı, mesleği, gelir düzeyi ve çalışma gücündeki azalma oranı gibi değişkenlerin birlikte değerlendirilmesiyle yapılır.
4.4 Ekonomik geleceğin sarsılması
Bazı iş kazalarında, maluliyet oranı dışında kişinin mesleki ilerleyişi ve gelir artış potansiyeli üzerinde kalıcı bir etkilenme ortaya çıkabilir. Bu halde ekonomik geleceğin sarsılması, somut olayın verileri çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.
5) Manevi tazminat: amaç, sınırlar ve ölçülülük
İş kazası, çoğu durumda yalnızca malvarlığına ilişkin bir eksilmeye yol açmaz; kişinin bedensel bütünlüğüne yönelen zarar nedeniyle manevi düzeyde de ağır bir etkilenme meydana getirebilir. Bu nedenle manevi tazminat, somut olayın ağırlığı, oluşan zarar, tarafların kusur durumu ve hakkaniyet ilkesi çerçevesinde gündeme gelebilir.
Manevi tazminat, cezalandırma amacı taşımaz. Amaç, yaşanan elem ve ızdırabın hukuk düzeni tarafından bir ölçüde giderilmesidir. Bu nedenle manevi tazminatın belirlenmesinde ölçülülük ilkesi ve somut olayın özellikleri belirleyicidir.
6) SGK süreci ile tazminat davasının ilişkisi
İş kazası dosyalarında SGK süreci ile tazminat talebi aynı şey değildir. SGK tarafından sağlanan yardımlar ve bağlanan gelirler, sosyal güvenlik hukuku kapsamında değerlendirilirken; işverene veya sorumlu kişilere yöneltilebilecek tazminat talepleri özel hukuk sorumluluğu kapsamında ele alınır.
Uygulamada maluliyet raporu, kusur raporu ve SGK işlemlerinin seyri; tazminat hesabına etkili olabileceğinden, dosyanın bütüncül değerlendirilmesi gerekir. Özellikle aynı zararın iki kez tazmin edilmesi sonucunu doğurabilecek durumlar bakımından dengeleme ve mahsup değerlendirmeleri, somut olayın verileriyle yapılır.
7) Arabuluculuk, yargılama yolu ve görevli mahkeme
İş kazası nedeniyle işveren aleyhine ileri sürülebilecek maddi ve manevi tazminat taleplerinde, başvuru yolu dosyanın hukuki niteliğine göre belirlenir. Uygulamada iş ilişkisinden kaynaklanan tazminat taleplerinde arabuluculuk sürecinin dava şartı olarak gündeme geldiği durumlar bulunmaktadır. Bu nedenle somut olayda talebin hukuki dayanağı, taraf sıfatları ve uyuşmazlığın kapsamı dikkate alınarak usul güvenliği yönünden yol haritası belirlenmelidir.
Tazminat dosyalarında görev ve yetki değerlendirmesi, yalnızca şekli bir konu değildir. Yanlış yargı yolu tercih edilmesi veya dava şartı eksikliği, hak arama sürecini uzatabileceği gibi zamanaşımı bakımından da risk doğurabilir.
8) Delil ve kayıt yönetimi: iş kazası dosyalarında kritik belge listesi
İş kazası tazminatında haklılık kadar, zararın ve sorumluluğun ispatı da belirleyicidir. Uygulamada en sık ihtiyaç duyulan belge ve kayıtlar şunlardır:
- Olay tutanağı, işyeri kayıtları ve varsa kamera kayıtları
- Kolluk tutanakları, ifadeler, tanık beyanları
- SGK bildirim evrakları ve işlem kayıtları
- Hastane evrakları, epikriz raporları, tedavi belgeleri
- İş göremezlik raporları ve maluliyet raporları
- Gelir belgeleri, bordrolar, SGK hizmet dökümleri
- Kusur raporu ve bilirkişi incelemeleri
9) Zamanaşımı: iş kazası tazminatında süre yönetimi
İş kazası kaynaklı tazminat talepleri zamanaşımı sürelerine tabidir. Süre hesabında olay tarihi, zararın öğrenilmesi ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesi gibi unsurlar belirleyici olabilir. Ayrıca kazanın aynı zamanda suç teşkil ettiği hallerde, ceza zamanaşımı rejiminin tazminat boyutuna etkisi somut olayda ayrıca değerlendirilir.
Bu nedenle iş kazası dosyalarında süre yönetimi, yalnızca dava açma zamanlaması bakımından değil; delillerin toplanması, rapor süreçleri ve usul işlemlerinin planlanması bakımından da belirleyici bir önem taşır.
Sık Sorulan Sorular
1) İş kazası tazminatında arabuluculuk zorunlu mudur?
İş ilişkisinden kaynaklanan alacak ve tazminat taleplerinde arabuluculuk, kural olarak dava şartı olarak gündeme gelebilir. Somut olayda talebin hukuki niteliğine göre izlenecek yol ayrıca değerlendirilmelidir.
2) SGK iş kazasını kabul etmezse ne olur?
SGK nezdinde olayın iş kazası sayılıp sayılmadığı yönünde uyuşmazlık doğması halinde iş kazasının tespiti gündeme gelebilir. Bu tespit, SGK haklarına ve tazminat sürecine etkili olabilir.
3) Maluliyet oranı tazminatı nasıl etkiler?
Maluliyet oranı, sürekli işgöremezlik tazminatının temel parametrelerinden biridir. Oranın tespiti ve raporun denetime elverişli olması, hesaplamanın sağlıklı yapılması bakımından önem taşır.
4) Manevi tazminat her iş kazasında talep edilebilir mi?
Manevi tazminat, kazanın ağırlığı, zarar ve kusur durumu ile hakkaniyet ilkesi çerçevesinde somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.
5) İş kazası tazminatında zamanaşımı nasıl hesaplanır?
Zamanaşımı değerlendirmesi, olay tarihi, zararın öğrenilmesi, sorumlunun öğrenilmesi ve olayın niteliğine göre yapılır. Bazı hallerde ceza zamanaşımı rejiminin etkisi ayrıca dikkate alınabilir.
Sonuç: İş kazası tazminatında kusur, maluliyet ve usul güvenliği belirleyicidir
İş kazası dosyaları, çoğu zaman kusur tespiti, maluliyet değerlendirmesi, SGK süreçleri ve zamanaşımı gibi birden çok teknik başlığı birlikte içerir. Bu nedenle maddi ve manevi tazminat taleplerinin doğru kurulması; delil yapısının eksiksiz toplanması ve usul işlemlerinin isabetli yürütülmesi, sürecin sağlıklı ilerlemesi bakımından önem taşır. Somut olayın kendine özgü koşulları dikkate alınmadan yapılacak genel değerlendirmeler, uygulamada hak kaybı riski doğurabileceğinden, dosyanın bütüncül ele alınması gerekir.
İletişim
- Telefon: 0 216 514 74 04
- WhatsApp: 0 532 245 74 66
- E-posta: info@inanceker.av.tr
- Adres: Barbaros Mahallesi Mor Menekşe Sokak Deluxia Suites Sitesi No: 3A Kat:12 Daire:155, Ataşehir / İSTANBUL
- Google Haritalar: Konum için tıklayın
- LinkedIn: Av. İnanç Eker
Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olay değerlendirmesi yerine geçmez.